Tüp Bebek Tedavisinde Önemli Olan Kişiye Özel Planlama

Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Op. Dr. Erbil Yağ­mur

Tüp bebek tedavisinde başarı oranının yük­selme­si için kişiye özel plan­la­ma yapıl­ması bir gereklilik­tir. Çünkü infer­til­ite birçok fark­lı nedene bağlı olarak gelişe­bilir. Çift özelinde yapılan tetkik­ler sayesinde doğru tanı koyul­ması ve doğru tedavi uygu­lan­ması mümkün olur. Böylece gebe­lik şan­sı artar.

Tüp bebek tedavisi önce­si kadın­ların Kadın Hastalık­ları, Doğum ve Tüp Bebek Uzman­ları tarafın­dan ve erkek­lerin ise Ürolo­ji ve Androlo­ji uzman­ları tarafın­dan eş zaman­lı olarak muayene edilme­si kri­tik öneme sahip gereklilik­ler arasın­da ön plana çıkar.

Kişiye Özel Planlama Neden Gereklidir?

Tıb­bın tüm dal­ların­da olduğu gibi tüp bebek tedavisinde de izlenecek olan yol koyu­lan tanıya göre belir­lenir. Çifte özel plan­la­ma ile belir­lenen tedavi bu neden­le gebe­lik şan­sının artırıl­masın­da önem­li bir rol oynar. Önce­lik­le çift­lerin ihtiyaçları yapılan testler ve tetkik­ler ışığın­da tüp bebek uzmanı ve ekibi tarafın­dan belir­len­melidir. Doğru teşhis konul­malı ve infer­til­itenin neden kay­naklandığı belir­len­melidir. Bu sayede kon­trol altı­na alın­ması mümkün olan durum­lar iyileştir­ilebilmek­te­dir.

Aynı zaman­da embriyo trans­ferinden önce doğru embriy­onun seçilme­si için yapılan embriyo kro­mo­zom test­leri (PGT‑A) ve rahim tutu­cu­luğu zamanını gösteren testler de kişiye özel plan­lanan tüp bebek tedavisinin başarı şan­sını artıran etken­ler­den biridir.

Tüm bu incelemel­er ve plan­la­malar­dan son­ra belir­lenen süreçte; intr­a­sito­plazmik sperm enjek­siy­onu, döl­len­m­eye destek, preim­plan­ta­sy­on genetik tanı, embriyo ve blas­to­sist sınıflandır­ması, kriy­oprez­er­vasy­on, sperm topla­ma ve seçme teknikleri gibi yön­tem­ler uygu­lan­abilmek­te­dir.

Tüp Bebek Tedavisi Planlamasında Dikkat Edilmesi Gerekenler

Tüp bebek tedavisi; yumur­talık­ların uyarılarak büyütülme­si, yumur­ta­ların toplanıp erkeğin sper­miyle bir­leştir­ilme­si ve embriyo gelişi­minin izlen­mesi, embriy­oların rahim içine trans­fer edilme­si aşa­maların­dan mey­dana gelir.

Bu işlem­lerin uygu­lan­ması esnasın­da izlenecek olan tedavi pro­tokol­leri has­ta özelinde belir­li etken­lere göre fark­lılık gös­terir. Has­tanın yumur­talık rez­ervi iyiyse ve çok yumur­tası çık­a­bile­cekse bu has­taya uygu­lanan yak­laşım yumur­talık rez­ervi az olan has­tadan fark­lıdır.

Yumur­talık rez­ervi az olan hasta­lar­da iki ya da daha fazla kez yumur­ta topla­ma işle­mi yaparak ‘’embriyo havuzu’’ oluş­tur­mak, trans­fer başı­na gebe­lik oranını artıran yön­tem­ler­den biridir.

Yaşları çok genç olması­na karşın yumur­talık­ların­da fazla yumur­ta olmayan hasta­lar­da iğne tedavisi min­i­mal uygu­lanır ya da hiç uygu­lan­maz. Yük­sek doz iğne tedavisi yer­ine bu yolu izle­menin daha ver­im­li olduğunu tecrübe ediy­oruz.

Hasta­lar­dan her zaman kaliteli embriyo elde edilme­si söz konusu olmaz. Bazen döl­len­meme bazen de embriyo kalitesinin iyi olma­ması sorunuy­la karşılaşıla­bilir. Bu tür durum­lar­da kul­lanılan tekniklerde has­ta özelinde değişik­lik­ler yapıla­bilir. Veya lab­o­ratu­var­da döl­len­m­eye yardım­cı yön­tem­ler­le tedavinin destek­len­mesi ter­cih edilir. 

Rahim iç zarı ince olan ve embriyo trans­feri için yeter­li kalın­lığa ulaş­mayan hasta­lar­da trans­fer erte­len­melidir.  Bu sıra­da rahim iç zarının kalın­laş­ması için gerek­li tedavil­er uygu­lanır ve has­tada­ki gelişme takip edilir. Embriyo gelişi­mi, rahim iç zarı kalın­lığı ve hor­mon seviyeleri değer­lendiril­erek embriyo trans­ferinin han­gi gün yapıla­cağı­na karar ver­ilir. Trans­fer günü geldiğinde rahim içi kalın­lığın gebe­lik için yeter­li seviyede olma­ması ve prog­es­teron hor­mo­nunun belir­lenen değer­lerin üzer­ine çık­ması duru­mun­da embriyo rahim içeri­sine yer­leştir­ilse dahi tedavinin başarı şan­sı az olur. Bu durum­da embriy­olar trans­fer edilmez ve don­duru­lur. Trans­fer işle­mi uygun koşullara erişildiğinde gerçek­leştir­ilir.